Mogłoby się wydawać, że zdolność kredytowa to konieczny warunek, aby uzyskać kredyt lub pożyczkę. Jej badanie obejmuje procedurę sprawdzenia przez kredytodawcę wszelkich informacji i danych na temat sytuacji finansowej wnioskującego o kredyt. Ocena zdolności kredytowej została zdefiniowana w art. 5 pkt 16 ustawy o kredycie konsumenckim jako ocena zdolności konsumenta do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami, w terminach określonych w umowie o kredyt konsumencki, dokonywana przez kredytodawcę.
Spis treści:
Obowiązek oceny zdolności kredytowej
Obowiązek dokonywania przez kredytodawcę oceny zdolności kredytowej został wyrażony w art. 9 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Jednocześnie ustawa wskazuje, że ocena zdolności kredytowej powinna być dokonywana na podstawie informacji uzyskanych od konsumenta lub na podstawie informacji pozyskanych z odpowiednich baz danych lub zbiorów danych kredytodawcy.
Skutki udzielenia kredytu mimo negatywnej oceny zdolności kredytowej
Czy zatem udzielenie kredytu – pomimo negatywnej oceny zdolności kredytowej – wywoływać powinno określone skutki? Przyjmuje się, że nawet naruszenie przez kredytodawcę obowiązku udzielenia kredytu poprzez całkowite zaniechanie oceny zdolności kredytowej czy to poprzez udzielenie kredytu pomimo negatywnej oceny zdolności kredytowej – nie będzie skutkować nieważnością umowy kredytu konsumenckiego. Umowa taka pozostaje ważna i konsument zobowiązany jest do spłaty kredytu. Aczkolwiek naruszenie takiego obowiązku przez kredytodawcę może być niewątpliwie podniesione przez konsumenta w sporze z instytucją kredytową i może być przedmiotem zainteresowania ze strony sądu – zwłaszcza w kontekście naruszenia zasad współżycia społecznego. Ocena zdolności kredytowej z założenia miała bowiem zabezpieczać interes konsumenta oraz chronić go przed nadmiernym i nieodpowiedzialnym zadłużaniem. Z tego też względu – obowiązek oceny zdolności kredytowej należy do instytucji kredytowej, a nie do konsumenta, który może nie posiadać odpowiedniej wiedzy i doświadczenia finansowego. Nie można więc wykluczyć, że sąd rozstrzygając spór pomiędzy konsumentem a kredytodawcą, który dopuścił się naruszenia obowiązku badania oceny zdolności kredytowej – może orzec w sposób przynajmniej częściowo korzystny dla konsumenta.
Skutki administracyjne naruszenia obowiązku badania zdolności kredytowej
W zakresie skutków administracyjnych – należy zauważyć, że naruszanie przez kredytodawcę obowiązku badania oceny zdolności kredytowej może być przedmiotem postępowania wszczętego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Z kolei kredytodawcy będący bankami – przy badaniu zdolności kredytowej – są związani przepisami Prawa bankowego. Ponadto mogą oni podlegać sankcjom, do stosowania których uprawniony jest organ nadzorczy tj. Komisja Nadzoru Finansowego.
Naruszenie obowiązku oceny zdolności kredytowej jako wykroczenie
Naruszenie przez kredytodawcę obowiązku oceny zdolności kredytowej może też stanowić wykroczenie, o którym mowa w art. 138 C § 1a Kodeksu wykroczeń.
Wobec powyższego – jeśli instytucja finansowa naruszyła obowiązek oceny zdolności kredytowej, konsument może ten zarzut podnieść w ewentualnym sporze z kredytodawcą. Dotyczy to głównie firm pożyczkowych, które ze względu na dość liczną konkurencję i nastawienie na pozyskiwanie jak największej liczby klientów – mogą w niektórych przypadkach udzielać pożyczek z naruszeniem obowiązku badania oceny zdolności kredytowej.
Masz wątpliwości, czy pożyczka została udzielona z naruszeniem prawa? Skontaktuj się z nami – sprawdzimy Twoją sytuację i podpowiemy, jak się bronić.
Udostępnij artykuł:
Wypełnij formularz wyceny już teraz!
Wycena jest całkowicie bezpłatna i niezobowiązująca!